Finansal Piyasalar
Finansal Piyasalar konusu, Borsa İstanbul'un pay, borçlanma araçları ve vadeli işlem ve opsiyon piyasalarının işleyişini, tezgahüstü piyasaları, Merkez Bankası ve bankalararası piyasaları, Takasbank ve Borsa para piyasalarını, TEFAS ve BEFAS platformlarını kapsar. Düzey 2, Düzey 3 ve Türev Araçlar lisanslarında yer alır.
Finansal Piyasalar hangi lisanslarda çıkar?
Bu konu 3 lisansın sınavında yer alır. Bir sınav konusundan aldığın geçerli not, o konunun bulunduğu bütün lisanslarda kullanılır; bu yüzden ortak konular birden fazla lisansa aynı anda hazırlanmanı sağlar.
- Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 2 Lisansı (9 sınav konusundan biri)
- Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı (12 sınav konusundan biri)
- Türev Araçlar Lisansı (8 sınav konusundan biri)
Sınav formatı
Her sınav konusu ayrı bir oturumdur: 25 soru, 45 dakika. Sorular beş seçenekli çoktan seçmelidir ve yalnızca bir doğru cevap vardır. Her doğru 4 puandır ve yanlışlar doğruları götürmez. Konudan başarılı sayılmak için en az 50 almak, yani en az 13 doğru yapmak gerekir; lisansın bütün konularının ortalaması da en az 60 olmalıdır. Ayrıntılar için geçme notu hesaplama sayfasına bakabilirsin.
Resmî konu başlıkları
SPL'nin ilan ettiği alt konu başlıkları şöyledir:
- Borsalara İlişkin Düzenlemeler
- Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği ve İlgili Diğer Düzenlemeler
- Borsa İstanbul A.Ş. Pay Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Borçlanma Araçları Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (Piyasanın İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Tezgahüstü Piyasalar
- T.C. Merkez Bankası Piyasaları ve Bankalararası Piyasalar
- Takasbank ve Borsa Para Piyasaları, Swap Piyasası ve Ödünç Pay Piyasası
- Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
- Bireysel Emeklilik Fon Alım Satım Platformu (İşleyişi ve İlgili Düzenlemeler)
Nasıl çalışılır?
- Her piyasa için aynı tabloyu doldur: ne işlem görür, seanslar ve emir türleri, fiyat adımı ve marjlar, takas süresi.
- Emir eşleşme kurallarını kavra: fiyat ve zaman önceliği, tek fiyat ve çok fiyat yöntemleri birçok sorunun temelidir.
- Pazar yapısını bil: Borsa İstanbul pay piyasasındaki pazarların hangi şirketler için olduğunu ve aralarındaki farkları öğren.
- Sayısal eşikleri güncel tut: devre kesiciler, fiyat marjları ve pazar kriterleri zaman zaman değişir; mevzuat kesim tarihine göre çalış.
Örnek sorular
Aşağıdaki sorular Finanskit soru bankasından alınmıştır; gerçek sınav soruları değildir. SPL sınav sorularını ve cevap anahtarlarını yayımlamaz. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak.
1. Bir satım opsiyonu (put option) işleminde kısa pozisyon sahibi hangi yükümlülük altına girer?
- A) Dayanak varlığı satma yükümlülüğü
- B) Dayanak varlığı satma hakkı
- C) Dayanak varlığı alma hakkı
- D) Dayanak varlığı satın alma yükümlülüğü
- E) Opsiyon primi ödeme yükümlülüğü
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Dayanak varlığı satın alma yükümlülüğü
Satım opsiyonuna ilişkin işlemlerde kısa pozisyon, sahibine, sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde dayanak varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan satın alma yükümlülüğü verir.
2. Emirlerin eşleşmesinde fiyat ve zaman önceliği kuralları hangi işlem yönteminin temelini oluşturur?
- A) Tek fiyat işlem yöntemi
- B) Özel işlem bildirimi yöntemi
- C) Denge fiyatı belirleme yöntemi
- D) Vadeler arası strateji yöntemi
- E) Çok fiyat işlem yöntemi
Cevabı göster
Doğru cevap: E) Çok fiyat işlem yöntemi
Normal seans boyunca uygulanan çok fiyat işlem yönteminde, daha iyi fiyatlı ve (fiyat eşitliğinde) daha önce girilen emirler öncelikli olarak eşleşir.
3. Vadesi 365 gün veya daha uzun olan, ihraççıların borçlu sıfatıyla düzenleyip sattığı menkul kıymetlere ne ad verilir?
- A) Özel Sektör Tahvilleri
- B) Finansman Bonoları
- C) Hazine Bonoları
- D) Varlığa Dayalı Menkul Kıymetler
- E) Kira Sertifikaları
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Özel Sektör Tahvilleri
Tanım olarak vadesi 365 gün veya daha uzun olan özel sektör borçlanma araçları bu şekilde adlandırılır.
4. Bir anonim ortaklık, borsanın piyasalarını yönetmek ve işletmek üzere faaliyet göstermektedir. Bu ortaklığın mevzuattaki kavramsal karşılığı hangisidir?
- A) Borsa işlemlerini denetleyen bağımsız denetim kuruluşu
- B) Piyasaları yöneten veya işleten piyasa işleticisi
- C) Yalnızca takas yükümlülüklerini üstlenen saklama kurumu
- D) Sadece yatırımcı emirlerini alan aracı kuruluş
- E) Uyuşmazlık başvurularını inceleyen komite yapısı
Cevabı göster
Doğru cevap: B) Piyasaları yöneten veya işleten piyasa işleticisi
Bu kavram borsanın piyasalarını yöneten ya da işleten anonim ortaklığı ifade eder.
Aynı lisanslardaki diğer konular
Sık sorulan sorular
Finansal Piyasalar sınavında kaç soru var?
25 soru vardır ve süre 45 dakikadır. Her doğru cevap 4 puandır; yanlış cevaplar doğruları götürmez.
Finansal Piyasalar sınavından kaç doğru ile geçilir?
Konu barajı 100 üzerinden 50'dir, yani en az 13 doğru gerekir. Ayrıca lisansın bütün sınav konularının aritmetik ortalaması en az 60 olmalıdır.
Finansal Piyasalar hangi lisanslarda çıkar?
Düzey 2, Düzey 3 ve Türev Araçlar lisanslarının sınavlarında yer alır.
Finanskit ile hazırlan
Finanskit; SPK lisans sınavlarının konularına göre düzenlenmiş soru bankası, açıklamalı çözümler ve konu bazında ilerleme takibi sunan bir iOS uygulamasıdır. Hangi konuda güçlü, hangisinde eksik olduğunu görerek çalışmanı planlayabilirsin.
App Store'dan indirKaynak: Bu sayfadaki bilgiler SPL'nin (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu) Elektronik Lisanslama Sınavları Kılavuzu ve Sınav Konuları ve Alt Konu Başlıkları sayfasından derlenmiştir. Kurallar ve ücretler değişebilir; başvurmadan önce güncel bilgiyi SPL'den teyit edin. Son güncelleme: .