Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri
Temel Finans Matematiği ve Değerleme Yöntemleri konusu, paranın zaman değerini, getiri ve risk ölçümünü, portföy teorisini, varlık fiyatlama modellerini (CAPM, APT), temel ve teknik analizi, sermaye piyasası araçlarının değerlemesini ve portföy performans ölçümünü kapsar. Düzey 3, Türev Araçlar, Kredi Derecelendirme ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme lisanslarında yer alır.
Temel Finans Matematiği hangi lisanslarda çıkar?
Bu konu 4 lisansın sınavında yer alır. Bir sınav konusundan aldığın geçerli not, o konunun bulunduğu bütün lisanslarda kullanılır; bu yüzden ortak konular birden fazla lisansa aynı anda hazırlanmanı sağlar.
- Sermaye Piyasası Faaliyetleri Düzey 3 Lisansı (12 sınav konusundan biri)
- Türev Araçlar Lisansı (8 sınav konusundan biri)
- Kredi Derecelendirme Lisansı (5 sınav konusundan biri)
- Kurumsal Yönetim Derecelendirme Lisansı (5 sınav konusundan biri)
Sınav formatı
Her sınav konusu ayrı bir oturumdur: 25 soru, 45 dakika. Sorular beş seçenekli çoktan seçmelidir ve yalnızca bir doğru cevap vardır. Her doğru 4 puandır ve yanlışlar doğruları götürmez. Konudan başarılı sayılmak için en az 50 almak, yani en az 13 doğru yapmak gerekir; lisansın bütün konularının ortalaması da en az 60 olmalıdır. Hesaplama gerektiren sorular için SPL sınavda finansal hesap makinesi verir; kendi hesap makineni getiremezsin. Ayrıntılar için geçme notu hesaplama sayfasına bakabilirsin.
Resmî konu başlıkları
SPL'nin ilan ettiği alt konu başlıkları şöyledir:
- Paranın Zaman Değeri ve Faiz Hesaplamaları
- Getiri ve Risk
- Portföy Teorisi
- Varlık Fiyatlama Modelleri
- Finansal Varlıkları Fiyatlama Modeli
- Arbitraj Fiyatlama Modeli
- Diğer Modeller
- Temel Analiz
- Teknik Analiz
- Sermaye Piyasası Araçlarının Değerlemesi
- Portföy Performans Ölçüm Teknikleri
Nasıl çalışılır?
- Paranın zaman değeriyle başla: bugünkü değer, gelecek değer ve anüite formülleri diğer bütün başlıkların temelidir.
- Hesap makinesini önceden öğren: SPL finansal hesap makinesini verir ama kullanımını anlatmaz. Hangi modeli seçeceğine karar verip onunla pratik yap.
- Tahvil değerlemesi ve süreyi birlikte çalış: fiyat-faiz ilişkisi ve düzeltilmiş süre ile fiyat değişimi tahmini sık sorulur.
- Teknik analizi kavram düzeyinde bil: hareketli ortalamalar, formasyonlar ve temel göstergeler hesap gerektirmeden cevaplanır.
Örnek sorular
Aşağıdaki sorular Finanskit soru bankasından alınmıştır; gerçek sınav soruları değildir. SPL sınav sorularını ve cevap anahtarlarını yayımlamaz. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak.
1. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, CAPM kapsamındaki beklenen getiri eşitliğinin bileşenlerini en doğru biçimde sıralar?
- A) Risksiz getiri artı beta çarpı pazar risk primi olarak ifade edilir
- B) Pazar getirisi eksi beta çarpı risksiz getiri olarak ifade edilir
- C) Risksiz getiri artı volatilite çarpı pazar getirisi olarak yazılır
- D) Beta eksi risksiz getiri artı pazar varyansı olarak yazılır
- E) Pazar getirisi artı risksiz getiri eksi alfa olarak netleştirilir
Cevabı göster
Doğru cevap: A) Risksiz getiri artı beta çarpı pazar risk primi olarak ifade edilir
Beklenen getiri, duyarlılık üzerinden risk primi ile belirlenir.
2. Arbitraj işlemi, en temel tanımıyla, yatırımcının hangi koşullar altında kâr elde etmesidir?
- A) Yüksek risk alarak yüksek getiri elde etme
- B) Uzun vadeli yatırım yaparak piyasa büyümesinden yararlanma
- C) Net yatırım yapmadan risksiz kazanç sağlama
- D) Piyasa düşerken açığa satış yaparak kazanma
- E) Tek bir varlığa yoğunlaşarak spekülasyon yapma
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Net yatırım yapmadan risksiz kazanç sağlama
Arbitraj, yanlış fiyatlanmış aynı veya benzer varlıkların eş zamanlı alınıp satılmasıyla, sermaye bağlamadan risksiz bir kâr elde etme işlemidir.
3. Piyasa fiyatı 980 TL, düzeltilmiş süresi 5.5 yıl olan bir tahvilin, piyasa faiz oranlarının %0.25 (25 baz puan) düşmesi durumunda yeni piyasa fiyatı yaklaşık ne olur?
- A) 966.52 TL
- B) 980.00 TL
- C) 993.48 TL
- D) 995.00 TL
- E) 982.45 TL
Cevabı göster
Doğru cevap: C) 993.48 TL
Beklenen fiyat artışı, fiyattaki yüzdesel değişim (%ΔP = -5.5 * -0.0025 = %1.375) ile mevcut fiyatın çarpılmasıyla bulunur.
4. Aşağıdaki hareketli ortalama periyotlarından hangisi, diğerlerine göre fiyat değişimlerine karşı en hassas ve en oynak olacaktır?
- A) 100 günlük periyot
- B) 200 günlük periyot
- C) 50 günlük periyot
- D) 10 günlük periyot
- E) 20 günlük periyot
Cevabı göster
Doğru cevap: D) 10 günlük periyot
Periyot kısaldıkça gösterge, anlık fiyat dalgalanmalarından daha fazla etkilenir ve daha sık sinyal üretme eğilimi gösterir.
Aynı lisanslardaki diğer konular
Sık sorulan sorular
Temel Finans Matematiği sınavında kaç soru var?
25 soru vardır ve süre 45 dakikadır. Her doğru cevap 4 puandır; yanlış cevaplar doğruları götürmez.
Temel Finans Matematiği sınavından kaç doğru ile geçilir?
Konu barajı 100 üzerinden 50'dir, yani en az 13 doğru gerekir. Ayrıca lisansın bütün sınav konularının aritmetik ortalaması en az 60 olmalıdır.
Temel Finans Matematiği sınavında hangi hesap makinesi kullanılır?
SPL sınav salonunda üç finansal hesap makinesinden birini verir: CASIO FC-200V, Texas Instruments BA II Plus Business Analyst veya HP 17BII+. Kendi hesap makineni getirmen yasaktır ve SPL cihazların kullanımıyla ilgili eğitim vermez.
Temel Finans Matematiği hangi lisanslarda çıkar?
Düzey 3, Türev Araçlar, Kredi Derecelendirme ve Kurumsal Yönetim Derecelendirme lisanslarının sınavlarında yer alır.
Finanskit ile hazırlan
Finanskit; SPK lisans sınavlarının konularına göre düzenlenmiş soru bankası, açıklamalı çözümler ve konu bazında ilerleme takibi sunan bir iOS uygulamasıdır. Hangi konuda güçlü, hangisinde eksik olduğunu görerek çalışmanı planlayabilirsin.
App Store'dan indirKaynak: Bu sayfadaki bilgiler SPL'nin (Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu) Elektronik Lisanslama Sınavları Kılavuzu ve Sınav Konuları ve Alt Konu Başlıkları sayfasından derlenmiştir. Kurallar ve ücretler değişebilir; başvurmadan önce güncel bilgiyi SPL'den teyit edin. Son güncelleme: .